MABUWAY NA PAMUNUAN SA HARAP NG KRONIKONG PAMBANSANG KRISIS
(Ang kalagayan ng bansa sa ilalim ng rehimeng Arroyo)

(Pahayag ng Tongtongan Ti Umili-Cordillera Peoples Alliance sa State of the Nation Address (SONA) ni  Gloria Macapagal-Arroyo sa  Hulyo 26, 2004)

HUWAD NA PANGULO

Binalutan ng malawakang pandaraya at pandarambong ang halalan 2004. Nagkatotoo ang pangamba ng taong-bayan na hindi magiging patas ang eleksyon bagkus ay katatampukan ito  ng iba’t ibang kontrobersya.  

Bukod sa ito ang pinakamadugong halalan sa Pilipinas matapos ang 50 taon na kumitil ng mahigit 200 katao, ito rin ay kinatampukan ng ibat-ibang porma ng pagmamaniobra ng kauna-unahang incumbent na kandidatong pangulo.  Gamit ang pondong publiko ginastusan ni Gloria Macapagal-Arroyo (GMA)  ang kaniyang magarbong kampanya at binuhusan ng pangakong proyekto ang ibat-ibang rehiyon ng Pilipinas.  Minaniobra rin ni GMA ang kaniyang impluwensya sa burukrasya, sinuhulan at pinilit ang mga lokal na kandidato upang siguruhin ang kaniyang pagkapanalo.

Sa kabila na bentaheng ito, kinailangan pa ring imahika ni GMA ang resulta ng eleksyon dahil sa matinding isolasyon na naranasan niya bago ang halalan. Ang kuwestyunableng kalamangan ni GMA laban sa pinakamahigpit nitong katunggali ay nagmula sa kumpas ng dagdag-bawas, dagdag botante at lipat-boto.  Ang totoo, natalo si GMA sa buong Luzon na may humigit-kumulang 50% botante at natalo rin ito sa Mindanao- sa Davao, Cagayan de Oro at maging sa Lanao del Norte na pangalawa nitong probinsya.   

Matapos ilabas ang resulta ng eleksyon at maupo sa puwesto si GMA, nananatili ang pagdududa ng mga mamamayan.  Sa harap ng mga katanungan sa kredibilidad ng kaniyang pagkapanalo  ay namamayani ang kawalang mandato ng kaniyang pamumuno.  

Ang ilehitimong pamumuno ni GMA ang nagpapatunay na hindi nagawang pagkaisahin ng eleksyon ang iba’t-ibang paksiyong pampulitika.  Bigo rin itong bigyang pag-asa ang ilang sektor ng lipunang naniwalang ang pagbabago ng administrasyo’y maghahatid rin ng pagbabago sa mga anti-mamamayang polisiya ng rehimeng Macapagal-Arroyo.

PAHIRAP SA SAMBAYANAN

Inantig ni Angelo de la Cruz ang sambayanang Pilipino.  Ang kaniyang katayuan bilang isang OFW na nagsisikap buhayin ang pamilya sa gitna ng mapanganib na kalagayan ay kumakatawan sa araw-araw na pakikibaka para mabuhay ang maraming Pilipino.  Ang kawalang trabaho na umabot ng 13.5 % at underemployment na mahigit 18% ang nagtutulak sa 3,000 manggagawang Pilipino na mangibang-bansa araw-araw.  

Sa ilalim ng pamumuno ni GMA, binayo ang sambayanan ng pagtaas ng singil sa mga pambublikong utilidad at saligang serbisyo.  Nitong Hunyo 2004, tumaas ang generation charge ng NAPOCOR.  Mula (sa kWh) P 2.57 – P 4.56 sa Luzon; P 2.82 - P 4.59 sa Visayas; at P 1.80 – P 3.13 sa Mindanao ang sakop ng pagtaas na ito.  Layunin ng dagdag singil na ito na pabilisin ang pagsasapribatisa ng NAPOCOR at pabanguhin ang industriya ng elektrisidad sa bansa.  Ganito rin ang nangyari sa singil sa tubig lalo na sa Metro Manila na dumanas ng sunud-sunod na pagtaas ng singil ng Maynilad at MWSS.  Sa mga susunod na buwan tatagos pa ito sa ibang rehiyon dahil sa napipintong pribatisasyon ng mga water districts at water sources sa buong bansa.

Dumanas  ng 9 na beses na pagtaas sa presyo ng langis ang buong bansa mula Enero 2004 hanggang sa kasalukuyan.  Sanhi ito ng matinding pagtaas sa presyo ng produktong petrolyo at  mga batayang bilihin.  Mula ng ipatupad ang Oil Deregulation Law, nawalan na ng lakas ang gubyerno na kontrolin ang presyo ng langis.  Ang batas na ito ang nagbigay pahintulot sa cartel ng langis (Shell, Caltex at Petron) na pagsamantalahan ang taong-bayan kahit walang makatotohanang  dahilan.  Bunga ng hagupit ng kabi-kabilaang pagtaas ng presyo ng langis at bilihin patuloy na lumalapad ang panawagan para sa kagyat na pagbabasura ng  batas sa deregulasyon.

Inabot na ng Pilipinas ang pinakamatinding krisis pampinansiya.  Umabot na sa P 5.4 trilyon ang ating pambansang  utang at P 209 bilyon ang budget deficit.  Hinihigop ng malaking utang panlabas ang malaking hati sa pambansang badyet dahilan upang maisantabi ang mga saligang serbisyo.  

Upang tugunan ang malalang krisis sa pinansiya na lumala pa dahil sa nakaraang gastos ng eleksyon at kampanya ni GMA, itinatakda ngayon sa kongreso ang pagpataw ng samut-saring buwis sa mga mamamayan.  Papalakihin ang value added tax, buwis sa text messaging at iba pang produkto (sigarilyo, alak, entertainment at iba pa).  Maging ang mga utilidad at serbisyo ng gubyerno ay tataas din tulad ng singil sa MRT, toll fees, at terminal fee sa mga OFW’s.

Kahit naghihingalo na ang ekonomiya, desidido ang gubyerno ni Arroyo na isagawa ang Charter Change upang tanggalin ang mga proteksyunistang probisyon sa konstitusyon. Maliban sa pagbabago ng porma ng pamahalaan layunin din ng Cha-Cha na alisin ang restriksyon sa 100% dayuhang  pagmamay-ari. 

PAPET NG ESTADOS UNIDOS (US)

Bukod sa malaking problema sa trabaho at pangkabuhayan, dinagsa ng protesta ang administrasyong Arroyo dahil sa matigas nitong pagpapakapapet sa Estados Unidos.  Solidong pagtanggi ang inihapag ni GMA sa mga unang panahon ng panawagang i-pull-out ang mga tropang Pilipino sa Iraq.  Subalit dahil sa tulak ng malawakang pambansang protesta napilitan siyang bawiin ang naunang pahayag laban sa pull-out. 

Sa kabila nito, hindi nagbago ang tindig ni GMA sa giyera ng terorismo.  Pinauwi ang mga tropang Pilipino ngunit walang lakas ang gubyerno na itakwil ang digmang agresyon ng US sa Iraq at sa iba pang bansang nakahanay na lusubin nito.  

Dahil dito, panandaliang ginhawa ang idinulot ng pull-out ngunit bigo si GMA na mailigtas ang iba pang OFW’s sa Gitnang Silangan.  Katulad ng mga Pilipinong nasabugan sa Iraq, ito rin ang kakaharapin ng mga OFW’s, hanggat walang sapat na trabaho at kabuhayan sa loob ng Pilipinas.  

Wala ring pagbabago sa polisiya ng gubyerno na nagtataguyod sa pang-ekonomiko at pang-militar na interes ng US.  Bulag na sumusunod si GMA sa patakarang globalisasyon sa ekonomiya na kinatampukan ng destruksyong idinulot ng pribatisasyon, liberalisasyon at deregulasyon.  Hindi rin natapos ang mga Balikatan exercises at nakahanay pa ang ibang pagsasanay ng mga tropang Pilipino at Amerikano sa ibat-ibang bahagi ng bansa.  

Sa kalakaran ng mga anti-mamamayang polisiya ng rehimeng Arroyo, lantaran na nitong binenta ang Pilipinas sa Estados Unidos.

PASISTANG PAMUMUNO

Matapos ang eleksyon, nagpakalat ang rehimen ng samut-saring usapin ng destabilisasyon upang bigyang batayan ang panunupil kapwa sa oposisyon at iba pang grupong tumutuligsa sa mga anti-mamamayang polisiya ni GMA. 

Ang naganap na mararahas na pagbuwag sa mga aksyong lansangan katulad ng naganap  na dispersal sa Plaza Miranda (marahas na dispersal ng mga protesters mula sa Bagong Alyansang Makabayan hinggil sa panawagang pull-out ng RP troops at kaligtasan ni Angelo de la Cruz) ay tanda ng kawalang seguridad ni GMA.  Ito rin ay banta ng higit pang pagtindi ng panunupil ng estado.

PARTIKULAR NA KALAGAYAN NG KORDILYERA 
SA ILALIM NG PAMUMUNO NI GMA

Hindi kaiba ang kalagayan ng Kordilyera sa iba pang rehiyon ng Pilipinas.  Batbat din ng krisis sa ekonomiya ang rehiyon.  Nagbunsod ng kawalang trabaho at kawalan ng serbisyo publiko ang pribatisasyon ng mga ahensiya at korporasyon ng gubyerno  Nagdulot ng malawakang pagkalugi at dislokasyon ng mga magsasaka ang liberalisasyon sa agrikultura at pagbaha ng imported na mga gulay, bigas, mais, maging karne at produktong poultry.

Sa gitna ng krisis, plano ni GMA na pasiglahin ang pagmimina at industriya ng enerhiya at magpapasok ng mga dayuhang kapitalista.  

Sa Tabuk, Kalinga nakaamba ang eksplorasyon ng Wolfland Resources Incorporated.  Inaasahang dadagdagan na naman nito ang destruksyong idinulot ng walang patumanggang pagmimina ng Lepanto Consolidated Mining Corporation  na naging sanhi ng polusyon ng Abra River, mababang produksyon sa agrikultura, problemang pangkalusugan, pagkawala ng lupain ng mga katutubo at iba pang suliranin.

Katulad ng kasaysayan ng Ambuklao at Binga Dam ipinilit ang pagtutuloy ng operasyon ng San Roque Dam sa kabila ng malawak na oposisyon ng mga apektadong komunidad.  Sanhi ito ng malawakang destruksyon sa kabuhayan, kalupaan at katutubong kultura ng mga Kordilyeran.  

Patuloy din ang promosyon ng mga mapanirang proyekto katulad ng napipintong pagtatayo ng Matuno Dam (Ifugao at Nueva Vizcaya), Palsuguan (Abra at Ilocos Norte) at ang muling pagbubukas ng Bakun AC Supplementary Project na pansamantalang napatigil dahil sa paglaban ng mga mamamayan.

Patunay ang mga anti-mamamayang proyektong ito ng higit na pagsusulong ni GMA sa interes ng dayuhang kapitalista.  Simbolo ang mga proyektong ito sa pambansang pang-aapi at ethnocide ng mga katutubong Kordilyeran na parating nagiging biktima ng pagpapalayas, paglabag sa karapatang pantao at disintegrasyon ng katutubong kultura dahil sa walang habas na pandarambong ng mga dayuhan.

Maging sa  Baguio ay matinding demolisyon sa kabuhayan at kalupaan ang idinulot ng polisiya ng globalisasyon.  Matinding agawan sa rekurso ang inihatid ng  pribatisasyon sa tubig, elektrisidad, edukasyon, pangkalusugan at iba pang saligang utilidad at serbisyo. Pinaburan din ng gubyerno ang pagpapalayas sa mga maralitang taga-lungsod dahil sa pagpasok  at pangangamkam ng mga lupain ng mga real estate developers sa syudad. Lalo nitong pinahirap ang pamumuhay sa syudad.  Binayo rin ng 
pagtaas ng produktong petrolyo, pagtaas ng pamasahe at presyo ng batayang bilihin ang mga mamamayan dahil sa pananamantala ng cartel ng langis.

Nanatili ring militarized  ang rehiyong Kordilyera at binabayo ng matitinding atake at pasismo ng estado dahil sa walang patumanggang deployment ng AFP, CAFGU,  at CPLA sa mga probinsya.

Taong 2003 pinatay si Etfew Chadya-as (Mountain Province), Efren Agsayang (Mankayan) at Victor Balais (Kalinga).  Sila ay mga sibilyang magsasaka at mangangasong walang-awang pinatay ng mga elemento ng Armed Forces of the Philippines dahil lamang sa bintang na sila ay mga taga-suporta ng New Peoples Army.

Dumanas din ng tortyur si Joseph Coop (Mankayan) mula sa kapulisan dahil sa bintang na kasama siya sa naganap na gold robbery sa Lepanto na pinalaya rin dahil walang mailabas na matibay na ebidensya laban sa kaniya.  Nilabag din ng AFP ang International Humanitarian Law at ang Comprehensive Agreement on the Respect of Human Rights and International Humanitarian Law na pinirmahan ng gubyerno at National Democratic Front dahil sa hindi nito pagbibigay ng agarang atensyong medical kay Leonard Angid.  Si Angid ay miyembro ng NPA na naputulan ng paa subalit umabot ng isang buwan bago napatingnan sa doktor at nalapatan ng karampatang lunas.

Katulad ng iba pang rehiyon sa Pilipinas, tumagos na ang kronikong krisis (na nakabalangkas sa polisiyang globalisasyon) at pasismo ng estado (na pinatindi ng gyera laban sa terorismo) sa Kordilyera.  Liban sa mga atakeng ito, patuloy din ang pagsunod ni GMA sa mga mapanirang proyekto ng Estados Unidos at iba pang dayuhang kapitalista.

ANG NAGKAKAISANG TUGON NG MAMAMAYAN

Nahaharap sa hubad na krisis pang-ekonomiya at matinding bangayan sa pulitika ang mamamayang Pilipino.  Natapos man ang kontrobersyal na eleksyong 2004, hindi rito nagtatapos ang pagpapahayag at paglaban ng masang Pilipino.  Nananatiling kritikal ang malawak na seksyon ng lipunan sa kapasidad at sinseridad ng gubyernong Arroyo na agarang lutasin ang palalang pambansang krisis.  

Ang mga mamamayang ninakawan ng demokrasya dahil sa kaduda-dudang resulta ng eleksyon at ang mga aping sektor na higit pang binabayo ng krisis ang muling magpapahayag ng nagkakaisang paglaban sa pamunuan ni GMA.  Magsisilbing transpormasyon ng tunay na boto ng sambayanan ang pagdagsa sa lansangan at pakikilahok sa iba pang lehitimong pamamamaraan ng pakikibaka.

PUSPUSANG ITAKWIL AT LABANAN ANG HUWAD, PAPET, PASISTA AT PAHIRAP NA REHIMENG US-MACAPAGAL ARROYO!

ITAGUYOD ANG KARAPATAN, KABUHAYAN AT PAMBANSANG KASARINLAN!

IPAGLABAN ANG TUNAY NA AWTONOMIYA AT SARILING PAGPAPASYA NG MAMAMAYANG KORDILYERA!

Magkita-kita tayo sa ika-26 ng Hulyo, ganap na 8:30 ng umaga 
sa Post Offiice Park, Lungsod ng Baguio.

Tongtongan Ti Umili – Cordillera Peoples Alliance

24 Hulyo 2004